Başkan Yıldırım: "Esnaf ve Sanatkarlarımız Zor Durumda!"

İl Başkanı Yıldırım, yerel ekonomilerin temel taşı olan esnafın finansmana erişiminin her geçen gün zorlaştığını vurgulayarak, bu durumun toplumsal istikrarı doğrudan etkileyen stratejik bir sorun olduğunu belirtti.
Esnaf Sisteminin Mevcut Durumu ve Dramatik Düşüş
Yasin Yıldırım, Kasım 2025 verilerine dayanarak Türkiye genelindeki esnaf ekosisteminin büyüklüğüne ve sistemden kopuşlara dair şu verileri paylaştı:
• Kayıtlı Esnaf Sayısı: Türkiye genelinde Sosyal Sigortalar Kurumu bünyesindeki Bağ-Kur (4/B) siciline kayıtlı 2 milyon 273 bin 109 esnaf ve sanatkâr bulunmaktadır.
• İşletme Sayısı: Bu kişilere ait toplam işletme sayısı 2 milyon 553 bin 776 olarak kaydedilmiştir.
• Kredi Kullanan Esnaf Sayısı: 2021 yılında sistem içinde bakiyesi bulunan esnaf sayısı 1 milyon 166 bin 482 iken, 2025 yılı itibarıyla bu sayı 775 bin 851’e gerilemiştir.
Yıldırım, bu düşüşün küçük esnafın sistem dışına itildiğini gösterdiğini ve mevcut gidişatla bu sayının bir iki yıl içerisinde 300 bin seviyelerine düşme tehlikesi taşıdığını ifade etti.
Eleştirilen Düzenlemeler: Vergi ve Sigorta Borcu Engeli
İl Başkanı Yıldırım, esnafın belini büken yasal düzenlemelere dair şu eleştirilerde bulundu:
• Kredi Şartları: 29 Kasım 2025 tarihli ve 10659 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile faiz destekli krediler için getirilen “vergi dairesine vadesi geçmiş borcu ve Sosyal Güvenlik Kurumu prim borcu bulunmaması” şartı, esnafı kayıt dışı borçlanmaya veya işletme kapatmaya sürüklemektedir.
• GSS Borçları: 7 Ocak 2026 tarihli ve 10812 sayılı karar ile düşük gelirli esnafın Genel Sağlık Sigortası prim borçlarından muaf tutulma süresinin 31 Aralık 2026 tarihine kadar uzatılması, yapısal bir çözüm değil, yalnızca sorunun ötelenmesidir.
• Basit Usulden Gerçek Usule Geçiş: 10380 sayılı karar ile getirilen bu düzenleme; Katma Değer Vergisi, geçici vergi, stopaj ve defter tutma gibi ondan fazla mali yükümlülük yaratarak işletme maliyetlerini yüzde 15 ile 20 bandında artırmaktadır.
• Dijital Denetim (KURGAN): 1 Ekim 2025 tarihinde devreye alınan sistemin, yeterli bilgilendirme yapılmadan uygulanması esnafı ağır cezalarla karşı karşıya bırakmaktadır.
Anahtar Parti’nin Esnaf ve Sanatkârlar İçin Çözüm Önerileri
İl Başkanı Yasin Yıldırım, esnafın "öğrenilmiş çaresizlikten" kurtulması için Anahtar Parti’nin geliştirdiği çözüm yollarını on ana başlıkta sundu:
Otomatik Borç Yapılandırmalı Kredi: Kredi başvurusu kamu borçları için otomatik yapılandırmayı tetiklemeli; kredinin yüzde 10 ile 15'i doğrudan vergi ve Sosyal Güvenlik Kurumu borcuna aktarılmalıdır.
Kamu Borcu Kapama Mikro Kredisi: Sadece kamu borcu nedeniyle kredi reddi alan esnafa özel, borç kapatma amaçlı düşük faizli ve uzun vadeli ürün tasarlanmalıdır.
Gelire Endeksli Kademeli Prim: Tek tip prim yerine, ciro ve gelire dayalı kademeli prim basamakları getirilerek adalet sağlanmalıdır.
Esnek Prim Ödeme Takvimi: Mevsimsel geliri olan meslekler için üç veya altı aylık toplu ödeme seçenekleri sunulmalıdır.
Stopaj Reformu: İş yeri kiralarındaki yüzde 20 oranındaki stopaj yükü indirilmeli veya tamamen kaldırılmalıdır.
Sektörel KDV Revizyonu: Girdi ile çıktı arasındaki Katma Değer Vergisi makası nedeniyle oluşan finansman yükü giderilmelidir.
Banka Komisyon Regülasyonu: Kredi kartı komisyon oranlarına makul bir üst sınır (tavan) getirilmelidir.
Dijital Uyum Eğitimi: KURGAN gibi sistemlerin ilk yılı "ceza" değil, "rehberlik ve düzeltme" odaklı bir süreç olarak tanımlanmalıdır.
Genç Girişimci Prim Teşviki: Daha önce kaldırılan Bağ-Kur prim desteği yeniden devreye alınmalıdır.
Basit Usul Kira Sınırları: Kira sınırları güncel piyasa rayiçlerine göre yeniden güncellenmelidir.
Sonuç ve Çağrı
Yasin Yıldırım, iktidarın seçim dönemlerinde popülist politikalara yöneldiğini ancak esnafın gerçek sorunlarına "kulak" vermesi gerektiğini belirterek; esnafı güçlendirmenin sadece ekonomik değil, sosyal istikrarın da teminatı olduğunu ifade etti. Yıldırım, esnafın boğazını sıkan kurallar bütününün akılcı modellerle değiştirilmesi çağrısını yineledi.