Kars’ta yaklaşık bin 94 yıllık geçmişe sahip Kümbet Camisi’nin taş kaplamalı dış cephesinde zamana bağlı deformasyonlar ve iklim koşulları nedeniyle dökülmeler meydana geldi. Yapılacak tespit ve imalatın belirlenmesi ile ödenek aktarılmasına ilişkin çalışmalar tamamlanıncaya kadar tarihi caminin ibadete kapatılması ve çevresinde güvenlik tedbiri alınması istendi.
Kars Kalesi’nin güney eteğinde, Evliya Camisi’nin kuzeyinde bulunan Kümbet Camisi, MS 932-937 yılları arasında Bagratlı Krallığı döneminde kilise olarak inşa edildi. Havariler Kilisesi veya On İki Havariler Kilisesi olarak da bilinen tarihi yapı, 1064 yılında Selçukluların Kars’ı fethetmesinin ardından camiye dönüştürüldü.
Kiliseden camiye, camiden müzeye
Tarihi yapı, 19’uncu yüzyılda bölgenin Rus hakimiyetine girmesiyle Rus Ortodoks kilisesi olarak kullanılmaya başlandı. 1918 yılında yeniden Türk hakimiyetine geçilmesinin ardından camiye çevrilen yapı, 1964-1981 yılları arasında ise Kars Müzesi olarak hizmet verdi. Kümbet Camisi günümüzde yeniden ibadethane olarak kullanılıyordu.
Merkezi haç planlı yapının kubbe kasnağında Hz. İsa’nın havarilerini temsilen işlenmiş 12 insan figürü bulunuyor. İç mekandaki köşe kemerlerinin kilit taşlarına işlenen boğa, kartal, insan ve hayvan figürleri de tarihi yapının dikkat çeken mimari özellikleri arasında yer alıyor.
Dış cephede dökülmeler tespit edildi
Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu Kars Bölge Müdürlüğünün ilgili kurumlara gönderdiği yazıda, Kars Merkez 1872 ada 5 parselde kayıtlı caminin, 20 Mayıs 2015 tarih ve 894 sayılı Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu onaylı projeleri doğrultusunda daha önce restore edildiği belirtildi.
Ancak aradan geçen zamanda oluşan deformasyonlar ve iklim koşulları nedeniyle yapının taş kaplamalı dış cephesinde dökülmeler görüldüğü bildirildi.
Bunun üzerine tarihi yapıda tedbir alınması istendi.
Çalışmalar tamamlanana kadar ibadete kapatılacak
Gönderilen yazıda, idare tarafından yerinde tespit yapılacağı ve gerçekleştirilecek imalatın tutarının belirleneceği kaydedildi. Gerekli ödeneğin aktarılmasına ilişkin çalışmalar tamamlanıncaya kadar caminin ibadete kapatılması istendi.
Ayrıca vatandaşların camiye giriş ve çıkışlarının engellenmesi, yapının çevresinin güvenlik şeridi veya benzeri malzemelerle çevrilerek tedbir alınması talep edildi.
Yapılacak yerinde tespit ve imalat tutarının belirlenmesinin ardından ödenek sürecinin yürütülmesi ve tarihi yapıdaki gerekli çalışmaların gerçekleştirilmesi öngörülüyor.
Caminin çevresine güvenlik şeridi çekildi
Yazının ilgili kurumlara ulaşmasının ardından Kars Belediyesi Zabıta Müdürlüğü ekipleri Kümbet Camisi’nin çevresine güvenlik şeridi çekerek vatandaşların yapıya yaklaşmaması için önlem aldı.
İl Müftülüğü ekipleri de caminin çevresine, “Dikkat! Caminin dış cephesinde taş düşme tehlikesi bulunmaktadır. Can ve mal güvenliğiniz açısından yaklaşmayınız!” yazılı uyarı levhası astı.
Alınan tedbirlerle, dış cephedeki taş dökülmelerinin oluşturabileceği tehlikeye karşı vatandaşların can ve mal güvenliğinin korunması amaçlanıyor.