Kars’ta uzun yıllardır hem hayvancılık hem de kasaplık yapan Şentürk Tarhan, sektörün geçmişten bugüne değişimini, çıraklık kültürünün kayboluşunu ve hayvancılığın mevcut durumunu kapsamlı şekilde değerlendirdi. Tarhan, hem esnaflığın hem de üretimin sürdürülebilirliği için ailelere ve gençlere önemli çağrılarda bulundu.
“Çıraklık sistemi çökerse meslekler de çöker”
İki kuşaktan fazla süredir kasaplık ve hayvancılıkla uğraştıklarını belirten Şentürk Tarhan, günümüzde en büyük sorunun çırak yetişmemesi olduğunu vurguladı.
Tarhan, “Bugün sadece bizim sektörümüzde değil, ticaret yapan bütün esnaf gruplarının en büyük sıkıntısı çırak, kalfa ve usta yetişmemesidir. Eskiden çocuklar okullar tatil olmadan önce gelir, çalışmak için sıraya girerdi. Çırak olurdu, kalfa olurdu, sonra usta olurdu. Şimdi bu sistem neredeyse tamamen ortadan kalktı.” dedi.
“Çıraklık önce ahlak öğretir”
Geçmişte çıraklığın sadece meslek öğrenmekten ibaret olmadığını ifade eden Tarhan, bu sistemin aynı zamanda bir ahlak eğitimi olduğunu söyledi.
“Çırak ilk önce ustasından ahlak öğrenirdi. Bu çok önemliydi. 10-15 yaş arası meslek öğrenmek için en verimli dönemdir. O yaşta yetişen çocuk hem iş öğrenir hem hayata hazırlanır. Bugün bu kültür zayıfladığı için hem meslekler hem de toplumsal değerler zarar görüyor.” ifadelerini kullandı.
“Çocukları hayata hazırlamak gerekiyor”
Kendi çocuğunun hem eğitim hem de meslek anlamında yetiştiğini anlatan Tarhan, ailelere önemli bir mesaj verdi:
“Oğlum Hayvan Sağlığı Bölümü’nde okuyor. Okuldan sonra spor yapıyor, ardından dükkâna geliyor, çıraklık yapıyor, sonra çiftliğe gidip hayvanlara bakıyor. Ben çocuğumu ezmiyorum, ona hayatı öğretiyorum. İleride Veteriner Hekim olduğunda hem mesleğini hem de ticareti bilecek. Bu da onu daha güçlü kılacak.”
“Her şeyi devletten beklememek lazım”
Çıraklık eğitimi konusunda devletin imkânlar sunduğunu ancak asıl sorumluluğun ailelerde olduğunu belirten Tarhan, şu değerlendirmede bulundu:
“Devlet Çıraklık Eğitim Merkezleri açmış, gerekli imkânları sağlıyor. Ama sen çocuğunu göndermezsen devlet gelip evinden almaz. Ailelerin bu konuda duyarlı olması gerekiyor. Çocuğun iyiliği için bu adımı atmak şart.”
“Meslek sahibi olmayan genç zorlanır”
Tarhan, yalnızca akademik eğitimin yeterli olmadığını, her bireyin mutlaka bir meslek edinmesi gerektiğini ifade etti:
“20-25 yaşına gelmiş bir gencin hâlâ ailesinden harçlık beklemesi hem kendisi hem ailesi için zordur. Okumaya karşı değiliz ama okuyan insanın da bir mesleği olmalı. Hayat tek yönlü değil. Bir insanın elinde bir iş olmalı.”
“Hayvancılık Kars’ın tek geçim kaynağı”
Hayvancılık faaliyetlerine de değinen Tarhan, Kars’ta ekonominin temelinin bu sektör olduğunu söyledi:
“Bizim iki çiftliğimiz var ve yaklaşık 900 baş kapasiteli işletmeyle faaliyet gösteriyoruz. Kars’ta yaşayan insanların büyük çoğunluğu hayvancılıkla geçimini sağlıyor. Bu şehirde hayvancılık olmazsa ekonomi de olmaz.”
“Şap hastalığı büyük kayıplara yol açtı”
Geçtiğimiz yıl yaşanan şap hastalığının sektöre ciddi zarar verdiğini belirten Tarhan, özellikle üretimde aksaklıklar yaşandığını dile getirdi:
“Şap hastalığı nedeniyle köylü büyük kayıplar yaşadı. Aşılama süreçlerinde aksaklıklar oldu. Bu da doğumların gecikmesine neden oldu. Şu an ciddi bir dana sıkıntısı var. Besi hayvanı bulmak zorlaştı.”
“İnek kesimi üretimi bitirir”
Üretimin sürdürülebilirliği açısından damızlık hayvanların korunması gerektiğini vurgulayan Tarhan, inek kesimlerine karşı olduğunu söyledi:
“İnek olmazsa üretim olmaz. İneklerin kesilmesi gelecekte daha büyük sorunlara yol açar. Üretimi korumak için damızlık hayvanların yaşatılması şart.”
“Gençler köyde üretime teşvik edilmeli”
Köyde yaşayan gençlerin üretime yönlendirilmesi gerektiğini ifade eden Tarhan, küçük adımlarla büyük başarıların elde edilebileceğini belirtti:
“20-30 yaş arası gençler köyde üretime teşvik edilmeli. Üç beş hayvanla başlasınlar. Zamanla sürü büyür, gelir artar. Hayvancılık katma değerli bir iştir. Üreten her zaman kazanır.”
“Amaç, üretimi yerinde değerlendirmek”
Kurban Bayramı öncesi planladıkları projeye de değinen Tarhan, hedeflerinin yerel üretimi yerinde değerlendirmek olduğunu söyledi:
“Amacımız burada yetişen hayvanların yine burada değerlendirilmesi. İnsanlarımız kendi ürününü tüketmeli. Ancak en büyük engel yine personel eksikliği. Bu konuda çalışmalarımız sürüyor.”
“Hayat üretmekle anlam kazanır”
Sözlerini birlik, üretim ve toplumsal fayda vurgusuyla tamamlayan Şentürk Tarhan, herkesin üzerine düşeni yapması gerektiğini ifade etti:
“Hayat üretmekle anlam kazanır. Hem meslek hem üretim bir arada olmalı. Çocuklarımızı hayata hazırlamalıyız. Üreten, çalışan ve ahlaklı bireyler yetiştirirsek hem biz kazanırız hem toplum kazanır.”