Gazeteci-yazar Gümüşpala Kortağ: SON SARAÇ: AYHAN KARAKOL

SON SARAÇ: AYHAN KARAKOL

“Saraçlık, araba koşumları, binek veya çeki at takımların deri ve meşinden olan kısımlarını yapma ve tamir etme zanaatıdır. Meşin ve deriden çeşitli eşyaları yapanlara saraç, bu sanata ve işe saraçlık, bu şekilde sanat sahiplerinin toplu halde bulundukları yerlere saraçhane ismi verilmektedir. Çok eski çağlarda Lidyalılar tarafından ortaya çıkarılan saraçlık, Orta Asya Türkleri’nde zirveye ulaşmıştır. Türkler hayatlarını at ütünde geçirdikleri için saraçlık sanatına çok önem vermişlerdir. Türklerin işlemeli olarak yaptıkları at takımları, ayaklarına giydikleri yanları postlu ve süslü yumuşak çizmeleri tarihe geçmiştir. Saraçlıkta; kösele, deri, ağa, demir, saç, bez, kaya, kıl ve kıtık gibi çeşitli maddeler bulunmaktadır.”

Kültür Atlası’ndan.

Saraçlık, maalesef Kars’ta biten bir meslek.

Eskiden onlarla ifade ediliyordu Kars’ta saraçlık. Şu an gördüğüm kadarıyla iki. Biri hazır getirip satan, diğeri el emeği göz nuru dökerek kendisi üreten.

Ayhan Karakol.

Dededen toruna bir meslek.

Hatta amcadan amcaya, babadan kendine uzanan bir iş/uğraş.

Önce dede Mühürdar Karakol’la başlar. Bunu büyük amca Ahmet Karakol ve baba Şevki Karakol devam ettirir. Şimdi bayrak Ayhan Karakol’dadır.

Saraçlık; Ayhan Karakol için, adeta meslek aşkı.

Deri Leyla. Mecnun Ayhan usta.

Deriye aşık.

Alışkanlık sanırım, sabah saat 06’da açar dükkanını. Evde bile değil, dükkanında yapar kahvaltısını. Kaşar /çeçil peyniri, biraz zeytin ve yumurta. Çayı da meşhurdur.

“Neden çok erken açıyorsun dükkanını Ayhan Usta?”

“Bizim işimiz şu an Köylüler. Köylüler de erken geliyor Kars’a. O saatlerde. Alış-verişini yapıp döneceklerdir. Köylü milletin efendisi. Efendileri bekletmek olmaz.”

Kimisi hamıt alacak, kimi hamıt yaptıracak. Kantarma, kamçı, eyer.

Atla ilgili.

Bilimum, ne ararsan var abi.

Hamıtın iskeleti Tokat’tan geliyor, ona eti geçiren (deriyi) Ayhan Usta.

Ayhan Karakol, ilginç biri.

Çocukluğundan beri (baba mesleği olarak) saraç.

Ve sosyal da biri.

Bir dönem doğduğu İncedere Köyü’ne muhtar seçiliyor.

Köyde seveni çok.

“Muhtarımız ol” diyorlar.

Oluyor.

Başarıyor mu?

Evet.

Biraz da deli-dolu.

Yırtıcı.

Girişken.

Köye yol mu yaptırılacak.

Yaptırtıyor.

Elektrik mi gelecek?

Getirtiyor.

Her evde çeşme var. Gürül gürül su akıyor.

Daha neler neler.

Bunları yaptırmak için de bir ayağı köyde, bir ayağı yatırımcı kamu kuruluşlarında. Adeta personel gibi.

Bitiyor muhtarlığı.

Ve yeniden dükkana dönüyor. Eline alıyor teberi, oturuyor Rus markası dikiş makinasının başına.

Tık tık tık…

Yeniden deriye can veriyor.

Deriyle sevişiyor adeta işlerken. Kendinden geçme hali yani.

“Sizler bir şey yapacağı zaman onu sağlam ve güzel yapsın” hadisinin yılmaz uygulayıcısı. Sağlam ve güzel yapıyor işini. “Derme-çatma yapayım, tez zamanda yıpransın tekrar getirsinler” diyenlerden değil. İşi sağlam yapmak, karakteri ve dürüstlüğünde mevcut

Kars’ta eski Türkler’in vazgeçilmeziydi at. Ata hamıt, kantarma, eğer, kamçı gerek. Ayhan usta bunun adresi.

Çobanların keçesi.

Direniyor mesleği yaşatmaya.

Ha bu arada. Hayvan sever de. At deyince, adeta duyguları kabarıyor.

Ordaydım.

Biri geldi. Hamıt vermiş, Ayhan Usta da yapmış. Yalnız hamıtın kenarındaki deriyi yağlamış.

Hamıt sahibi geldi. Hamıta baktı. Yağlandığını görünce mutlu oldu. “Usta, dedi, Allah razı olsun yağlamışsın.”

“Evet, dedi. Ama senin için değil. At için. Boynu vurulmasın.”

Hayran kaldım

Hayvan sever de.

Ustalığıyla…

İnsanlığıyla…