Kars’ın Yeni Afet Yol Haritası İçin II. İRAP Çalıştayı Düzenlendi

Kars’ta 2027-2031 dönemini kapsayacak İl Afet Risk Azaltma Planı’nın (İRAP) hazırlanması amacıyla II. İRAP Çalıştayı gerçekleştirildi. Çalıştayda Kars’ın afet riskleri, 2022-2026 dönemindeki 147 eylemin gerçekleşme durumu ve yeni dönemde uygulanması planlanan çalışmalar ele alındı.

Kafkas Üniversitesi Ahmet Arslan Kültür ve Kongre Merkezi’nde gerçekleştirilen çalıştay, saygı duruşunda bulunulması ve İstiklal Marşı’nın okunmasıyla başladı.

Kulaç: “İRAP bütüncül bir yol haritasıdır”

Çalıştayın açılış konuşmasını yapan AFAD Kars İl Müdürü Ali Kulaç, İRAP’ın kentteki afet risklerini belirleyerek bunların azaltılmasına yönelik strateji, eylem ve sorumlulukları ortaya koyduğunu söyledi.

Afetlerde can ve mal kayıplarının azaltılması, Kars’ın afetlere karşı daha dirençli hale getirilmesi ve sürdürülebilir kalkınmanın desteklenmesinin amaçlandığını belirten Kulaç, planın tehlike ve risklerin belirlenmesinden risk azaltma stratejilerine, kurumsal iş birliğinden izleme ve değerlendirme mekanizmalarına kadar geniş bir alanı kapsadığını ifade etti.

Kulaç, kamu kurum ve kuruluşlarından veri ve bilgi paylaşımı, mevcut çalışmaların aktarılması, görüş ve önerilerin sunulması, eylem planlarına katkı sağlanması ve çalıştaylara aktif katılım beklediklerini kaydetti.

147 eylemde yüzde 72 ilerleme sağlandı

2022-2026 Kars İRAP verilerini de paylaşan Kulaç, deprem başlığı altında 52, taşkınlarda 56, kütle hareketlerinde 28 ve diğer afet türlerinde 11 olmak üzere toplam 147 eylem bulunduğunu söyledi.

Eylemlerin ilerleme durumuna ilişkin bilgi veren Kulaç, depremde yüzde 70, taşkında yüzde 70, kütle hareketlerinde yüzde 60 ve diğer eylemlerde yüzde 70 seviyesinde ilerleme kaydedildiğini, genel ilerleme oranının ise yüzde 72 olduğunu belirtti.

Öncelikli olarak belirlenen 32 eylemin 25’inin depremle ilgili olduğunu aktaran Kulaç, öncelikli eylemlerde tamamlanma oranının depremde yüzde 82, taşkında yüzde 80, kütle hareketlerinde yüzde 100 ve diğer afetlerde yüzde 80 olduğunu söyledi.

İRAP hazırlıklarının 5 modülden oluştuğunu belirten Kulaç, ilk iki modülün tamamlandığını, çalıştayda Modül 3 kapsamında mevcut durum analizinin, Modül 4 kapsamında ise afet risklerini azaltmaya yönelik eylemlerin ele alınacağını, ardından izleme ve değerlendirme sürecine geçileceğini ifade etti.

Öztürk: “Planlanan eylemleri hayata geçirmek gerekiyor”

Kafkas Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Taha Yasin Öztürk de afet risklerinin azaltılmasının yalnızca afet sırasında veya sonrasında yapılacak müdahalelerle sınırlı olmadığını söyledi.

Afet risklerinin şehirlerin geleceğini, yaşam kalitesini ve sürdürülebilirliğini doğrudan ilgilendiren teknik bir çalışma alanı olduğuna dikkat çeken Öztürk, risklerin doğru belirlenmesi, önceliklendirilmesi ve uygulanabilir tedbirlerin geliştirilmesinin önem taşıdığını ifade etti.

Kars özelinde deprem, kütle hareketleri, taşkın ve yangın gibi farklı afet tehlikelerinin bulunduğunu belirten Öztürk, çalıştayın amacının yalnızca bu tehlikeleri belirlemek olmadığını, aynı zamanda yerleşim alanları, altyapı, çevre ve toplumsal hayat üzerindeki muhtemel etkilerinin birlikte değerlendirilerek çözüm önerilerinin ortaya konulması olduğunu söyledi.

Üniversitelerin bu süreçte önemli sorumluluk taşıdığını kaydeden Öztürk, akademik ve teknik bilgi birikiminin kamu kurumlarının uygulama deneyimi ve yerel paydaşların saha bilgisiyle bir araya getirilmesinin afet risklerinin azaltılmasında güçlü bir iş birliği zemini oluşturacağını belirtti.

Öztürk, “Bugünkü çalışmalarımızdan beklentimiz ölçülebilir, sorumluları belirlenmiş, önceliklendirilmiş ve uygulanabilir eylemlerin ortaya konulmasıdır. Çünkü afet risklerini azaltmak yalnızca plan hazırlamakla değil, planlanan eylemleri kararlılıkla hayata geçirmekle mümkündür” dedi.

Tezcan: “Afet olmadan önce ne yapabileceğimizi ortaya koymalıyız”

Afet Risklerini Azaltma ve Önlem Dairesi Başkanı Abdülkadir Tezcan ise Türkiye genelinde risk azaltma planlarının uzun süredir üzerinde çalışılan bir süreç olduğunu belirterek, 2021 yılında 81 ilde 5 yıllık planların uygulamaya alındığını anlattı.

2026 yılının sonuna yaklaşılmasıyla 2027-2031 dönemini kapsayacak yeni 5 yıllık risk azaltma planlarının hazırlandığını belirten Tezcan, yeni yıldan itibaren illerde yeni eylem, görev ve sorumluluklarla afet tehlike ve risklerinin en aza indirilmesinin hedeflendiğini söyledi.

Deprem, sel, kaya düşmesi ve heyelan gibi olayların insan hayatını, yerleşim alanlarını ve altyapıyı etkilediğinde afete dönüştüğüne dikkat çeken Tezcan, bu nedenle asıl hedefin afet meydana gelmeden önce riskleri belirlemek ve gerekli tedbirleri almak olması gerektiğini vurguladı.

Tezcan, çalıştaylarda kamu kurumlarının yanı sıra akademisyenler, belediyeler, üniversiteler, DSİ, Karayolları, İl Özel İdaresi, Kızılay ve diğer kurumların görüşlerinin önemli olduğunu belirterek, yerel düzeyde geçmişte yaşanan olayların ve mevcut risklerin ortaya konulmasını istedi.

AFAD’ın afetlere müdahale konusunda güçlü bir kapasiteye sahip olduğunu ifade eden Tezcan, buna rağmen afet sonrasında yapılacak müdahaleden önce can ve mal kayıplarını önleyecek çalışmaların önem taşıdığını söyledi.

Afet risklerinin azaltılmasının yalnızca belirli kurumların sorumluluğunda olmadığını vurgulayan Tezcan, yapıların mevzuata uygun tasarlanmasından dere yataklarının temizlenmesine, akademik farkındalık çalışmalarından doğru şehirleşmeye kadar her kurumun ve meslek grubunun sürece katkı sunabileceğini belirtti.

Toplumda afet bilincinin geliştirilmesine de değinen Tezcan, vatandaşların ev veya iş yeri seçerken yalnızca fiziksel özelliklere değil, yapının bulunduğu alanın afet risklerine ve binanın güvenliğine de dikkat etmesinin önemli olduğunu söyledi.

Kentsel dönüşümün risk azaltmada önemli araçlardan biri olduğunu belirten Tezcan, “Kentsel dönüşüm bizim risk azaltma konusundaki en önemli icraatımız. Kentsel dönüşümü, doğru yapılaşmayı tamamlayabilsek; deprem olabilir, doğa olayları meydana gelir, bizler ayakta kalmaya devam ederiz” dedi.

Konuşmaların tamamlanmasının ardından katılımcılar afet risk gruplarına göre oluşturulan çalışma masalarına ayrıldı. Masalarda Kars’ın 2027-2031 dönemindeki afet risklerini azaltmaya yönelik uygulanabilecek çalışmalar değerlendirilerek eylem planları hazırlandı.