Kars’ta Pazar Kültürü Yok Olma Tehlikesiyle Karşı Karşıya

Kars’ta yıllardır mahallelerin vazgeçilmezleri arasında yer alan semt pazarları eski hareketliliğini kaybediyor. Büyük market zincirlerinin yaygınlaşması, artan maliyetler ve vatandaşların alışveriş tercihlerinin değişmesi nedeniyle pazarcı esnafının sayısının ciddi oranda azaldığını belirten esnaflar, “Eskiden pazarlar çok kalabalıktı, şimdi bu geleneği 2-3 esnaf sürdürmeye çalışıyor” diyerek yerel esnafa sahip çıkılması çağrısında bulundu.

Kentin farklı mahallelerinde belirli günlerde kurulan pazarlarda tezgâh açan yerel esnaf sayısının azalması dikkat çekiyor. Yıllardır pazarcılık yapan esnaflar, mesleklerinin neredeyse yok olma noktasına geldiğini ifade ediyor.

Pazarcılar, “Sadece 2-3 esnaf bu geleneği sürdürmeye çalışıyor. Geri kalanlar ya bu mesleği terk etti ya da büyük marketlere yöneldi” diyerek yaşadıkları sıkıntıyı dile getirdi.

“Eskiden pazarlar çok kalabalıktı”

Pazarcı esnafına göre yaşanan değişimin en önemli nedenlerinden biri, kent genelinde sayıları artan zincir marketler.

Geçmiş yıllarda vatandaşların özellikle taze sebze ve meyve alışverişinde ilk tercihinin mahalle pazarları olduğunu anlatan esnaflar, günümüzde bu alışkanlığın değiştiğini belirtti.

Pazarcılar, “Büyük marketler pazarcılıkla ilgili alışkanlıkları bitirdi. Eskiden pazarlar çok kalabalıktı, insanlar taze meyve ve sebzelerini pazardan alırdı. Şimdi marketlerde daha ucuz ve pratik ürünler bulabiliyorlar. Herkes marketlere koşuyor ve eski alışkanlıklar unutuluyor” ifadelerini kullandı.

“Bazı şehirlerde vatandaş esnafına sahip çıkıyor”

Pazarcılar, benzer sorunların Türkiye’nin farklı şehirlerinde de yaşandığını ancak bazı kentlerde yerel esnafın vatandaşlar tarafından daha fazla desteklendiğini savundu.

Erzurum’u örnek gösteren esnaflar, “Farklı illerde, mesela Erzurum’da vatandaş kendi esnafına sahip çıkıyor. Pazarlar hâlâ dolu, esnaf hâlâ iş yapabiliyor. Ancak Kars’ta durum farklı. Burada halkın büyük çoğunluğu marketleri tercih ediyor” diye konuştu.

Pazar sadece alışveriş yeri değil

Pazarcı esnafı, semt pazarlarının kent kültürü açısından taşıdığı öneme de dikkat çekiyor.

Pazarların yalnızca sebze, meyve ve diğer ihtiyaçların satın alındığı ticari alanlardan ibaret olmadığını belirten esnaflar, geçmişte bu alanların mahalle sakinlerinin bir araya geldiği, sohbet ettiği ve komşuluk ilişkilerinin güçlendiği sosyal buluşma noktaları olduğunu ifade etti.

Pazarların eski canlılığını kaybetmesiyle birlikte kentte yıllardır devam eden bir kültürün de giderek ortadan kalktığını savunan esnaflar, bunun Kars’ın sosyal dokusu açısından da kayıp olduğunu düşünüyor.

Artan maliyetler esnafı zorluyor

Pazarcıların yaşadığı sorunlar yalnızca zincir marketlerle rekabetle sınırlı değil. Artan kira ve işletme giderleri, pazar alanlarının daralması, çevre düzenlemeleri ve vatandaşın alım gücündeki düşüş de esnafın işlerini olumsuz etkileyen faktörler arasında gösteriliyor.

Pazarcılar, müşterilerini kaybetmemek ve tezgâhlarını açık tutabilmek için mümkün olduğunca uygun fiyatlarla ürün satmaya çalıştıklarını ancak artan maliyetler karşısında bunun da her geçen gün zorlaştığını belirtiyor.

Yerel esnaf, pazar kültürünün tamamen ortadan kalkmaması için Karslıların mahalle pazarlarına ve küçük esnafa daha fazla destek vermesini istiyor.

Pazarcılar, yerel esnafa sahip çıkmanın yalnızca ekonomik değil, Kars’ın yıllardır süregelen pazar kültürünün ve sosyal yaşamının korunması açısından da önemli olduğunu vurguluyor.