Anayasa Mahkemesi (AYM), genelevlerin devlet gözetimi ve denetimi altında faaliyet göstermesine hukuki dayanak oluşturan 96 yıllık kanun hükmünü iptal etti. 17 Kasım 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan kararda, insan onuru, ekonomik zorunluluklar ve devletin bireyleri koruma yükümlülüğü öne çıktı. Karar, genelevlerin doğrudan kapatılması anlamına gelmiyor.
Mahkemenin 16 Temmuz 2026 tarihinde oybirliğiyle aldığı iptal kararı, 17 Kasım 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlandı.
İptal edilen hüküm, Sağlık Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığına genelevlerin faaliyetlerine ilişkin düzenleme ve denetleme yetkisi tanıyordu.
ÜÇ AYRI YARGI MERCİİ AYM'YE BAŞVURDU
İptal süreci, bazı konut ve işyerlerinin belirli sürelerle kapatılarak mühürlenmesine ilişkin idari işlemlere karşı açılan davalarla başladı.
Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 3'üncü İdari Dava Dairesi, Mardin 3'üncü İdare Mahkemesi ve Danıştay Dördüncü Dairesi, ilgili kanun hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle AYM'ye başvurdu.
Başvurularda, bakanlıklara tanınan düzenleme yetkisinin sınırlarının kanunda yeterince açık belirlenmediği ve faaliyetlerin temel esaslarının yasal düzeyde düzenlenmediği ileri sürüldü.
EKONOMİK ÇARESİZLİK VE İSTİSMARA DİKKAT ÇEKİLDİ
Başvuruları birlikte inceleyen Anayasa Mahkemesi, düzenlemeyi Anayasa'nın devletin temel amaç ve görevlerini belirleyen 5'inci maddesi ile kişinin maddi ve manevi varlığını koruma hakkını güvence altına alan 17'nci maddesi kapsamında değerlendirdi.
Mahkemenin gerekçesinde, fuhuş faaliyetlerinin yalnızca bireysel tercih üzerinden ele alınamayacağı belirtildi.
Yoksulluk, ekonomik çaresizlik, istismar ve insan ticareti gibi koşulların kişileri bu alana yöneltebildiğine dikkat çekilerek, söz konusu koşullarda verilen rızanın özgür iradeye dayanıp dayanmadığının değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
“DEVLETİN SORUMLULUĞU YALNIZCA DENETİM DEĞİL”
AYM, devletin bu alandaki sorumluluğunun faaliyetleri denetlemekle sınırlı olmadığına işaret etti.
Kararda, kişileri fuhşa yönelten sosyal ve ekonomik koşullarla mücadele edilmesinin ve istismara karşı koruyucu önlemler geliştirilmesinin önemine değinildi.
Mahkeme, devlet denetimi altında faaliyet yürütülmesine izin verilmesinin, tek başına insan onuruna ilişkin anayasal güvenceleri sağlamaya yeterli olmadığı değerlendirmesinde bulundu.
ANAYASA'NIN 5 VE 17'NCİ MADDELERİNE AYKIRI BULUNDU
AYM, gerekçeli kararında şu ifadelere yer verdi:
“Bu itibarla insan onuru geride bırakılarak devletin gözetim ve denetimi altında fuhuş yapılmasına imkân tanıyan kuralın devlete yüklenen, kişilerin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkının etkili bir şekilde korunabilmesi yönündeki pozitif yükümlülükle bağdaşmadığı sonucuna varılmıştır.”
Bu değerlendirmeyle Umumi Hıfzıssıhha Kanunu'nun 128'inci maddesi Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edildi.
GENELEVLER KAPATILACAK MI?
İptal kararı, genelevlerin doğrudan kapatıldığı anlamına gelmiyor.
Ancak devlet gözetimi ve denetimine ilişkin kanuni dayanağın kaldırılması, mevcut düzenlemelerin uygulanması ve gelecekte yapılabilecek yasal değişiklikler açısından yeni bir hukuki durum oluşturuyor.
Genelevlerin faaliyetlerinin nasıl etkileneceği, kararın diğer mevzuat hükümleriyle birlikte değerlendirilmesine ve ilgili kurumların atacağı adımlara bağlı olacak.
Kaynak:Haber Merkezi
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.