Üniversite öğrencilerinin 5 litre suyla imtihanı

KAÜ Dede Korkut Eğitim Fakültesi Sosyal Bilgiler Öğretmenliği son sınıf öğrencileri, Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Yaşar Kop öncülüğünde "Bir Günlük Susuz Yaşam" projesini hayata geçirdi. Proje kapsamında 37 öğrenci, bir gün boyunca içme, yemek, kişisel temizlik ve ev işleri dahil tüm ihtiyaçlarını kendilerine verilen 5 litrelik tek bir pet şişe suyla idame ettirmeye çalıştı.

Kafkas Üniversitesi Dede Korkut Eğitim Fakültesi, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Bölümü, Sosyal Bilgiler Eğitimi Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Yaşar Kop, “Öğrencilerimizle dünden beri 24 saat yani bir gün susuz kalınca suyun gerçekten kıymetini anlayabilecek miyiz diye? bir nevi de empati yapabilmek adına bu projeyi gerçekleştirdik. Bunun için ne yaptık? Tüm öğrencilerimize 5 litrelik sudan fazlasını vermemek kaydıyla gerek kaldıkları evlerde gerek kaldıkları yurtlarda yeme, içme, temizlik, el-yüz yıkama, diş fırçalama ve benzeri tüm ihtiyaçlar için sadece 5 litre suyla yaşamayı öğrenmelerini, öğretmelerini, anlamalarını ve anlatmalarını istedik. Çocukların şu an bize ulaştırdıkları bilgiler; ‘maalesef biz suyun bu kadar elzem olduğunu, bu kadar hayatımızda önemli bir yere sahip olduğunu, dünyanın ya da insanın dört üçe su olmuş olmasına rağmen biz bunun farkına varamadığımızı dün anladık’ dediler. Biz de bu yaptığımız su kıtlığının, su savaşlarının ya da daha bundan 3 gün önce kutlamış olduğumuz Dünya Su Günü’nün gerçekten çok önemli olduğunu bizler de farkına varmış olduk.” dedi.

Türkiye’nin komşu ülkelere giden su yollarını kapatmadığını ancak giden suyun pervasızca kullanılmasının bizleri kötü yönde etkileyeceğini dile getiren Kop, “Biz tarihçiler olaya şöyle bakıyoruz; savaşların altında genellikle ana etmen olarak 3 tane slogan yatar: bunlardan bir tanesi ister kabul edelim ister etmeyelim dindir. Bir diğeri kesinlikle petroldür ve 3. alternatif ise sudur. Şu an Hürmüz Boğazı'ndaki çıkmaz. Şu an için Venezuela'nın başına gelenler. Şu an Ortadoğu'da o petrolün ana vatanında kaynayan kazan ve suyu belki de en üst sıralara getirecek duruma gelmiştir. Türkiye Cumhuriyeti Devleti içinde bulunduğu coğrafyaya baktığımızda gerek Kafkaslar, gerek Balkanlar, gerek Orta Doğu'da, gerek Avrasya olarak adlandırdığımız yerde suyla teması en fazla olan ülkedir. Yani bu ülkelerden en başındadır. Fakat bilim adamlarının, işin uzmanlarının yapmış olduğu çalışmalarda Türkiye'nin bile en fazla 5 yıl içerisinde sorunlarla karşılaşacağı dile getirilmektedir. Sebebi şu; biz çok iyi bir ülkeyiz. Biz insanlarla, komşularımızla iyi geçinmeye çalışan bir ülkeyiz. Komşularımıza giden su yollarını kapatmayarak onların da doğal ihtiyaçlarına müsaade ediyoruz. Bu da şu demektir; büyük nehirlerimiz olan, akarsularımız olan gerek Fırat ve Dicle'den, gerek Asi'den, gerek Kura'dan, gerek Aras'tan ve benzeri diğerlerinin sularının büyük miktarlarını dışarıya taşımasıyla bu suyun pervasızca kullanılması bizi maalesef kötü yönde etkilemektedir. Hal böyleyken özellikle yaşadığımız o minimize edeceğimiz Kars'taki su miktarı elbette ki kişi başına düşen diğer illere göre fazla olmuş olsa da Türkiye Cumhuriyeti'nde şu an için su sorunu bulunmamakla beraber kesinlikle aynı sorunlarla bizim de baş başa kalacağımız ve muzdarip olacağımız aşikardır. O yüzden lütfen elimizdekinin kıymetini bilelim, o yüzden tükenmeden gerekli önlemleri alalım.” şeklinde konuştu.

Kafkas Üniversitesi Dede Korkut Eğitim Fakültesi, Sosyal Bilgiler Öğretmenliği 4’üncü sınıf öğrencisi Yasemin Demirhan , “Etkinliğimizdeki amaç; suyun yetersiz olduğunda ve kalitesinin düştüğünde insan hayatının ve diğer canlıların hayatlarının nasıl negatif yönde etkileneceğini yaşayarak anlayabilmek. Bir nevi su dopamini yaparak suyu yaparak ve yaşayarak ehemmiyetini idrak etmekti. İktisatta hepimizin de bildiği gibi ‘ikame’ denen bir kavram vardır. Eğer bir şey yoksa yerine bir başkasıyla onu telafi etme, giderme mantığıdır bu. Pirinç yoksa annelerimiz bulgur yerine koyabilirler. Lakin su ikamesi olmayan çok mühim bir doğal kaynaktır. Su yoksa hayatta yoktur.” diye konuştu.

24 saat için de 5 litre suyla hayatını idame ettirmek için konforlu yaşam hayatlarından vazgeçmek zorunda kaldıklarını söyleyen öğrencilerden Furkan Sarıgöl, “Bugün bu deneyi yapma amacımız; suyun ne kadar önemli olduğunu belirtmekti aslında. Çünkü modern hayatımızda suyun ne kadar önemli olduğunun farkında değiliz hiçbirimiz. İlk başta deneyimizin amacı 5 litre suyla bir günümüzü geçirmek oldu. Öncelikle 5 litre suyun büyük bir kısmını ve yani günlük 2,5 litre su içmemiz gerektiği için büyük bir kısmını su içmemiz için ayırmamız gerekti. Daha sonrası için günümüze başladık modern olarak. Sabah kalktık, elimizi yüzümüzü yıkadık, herkesin yaptığı ritüel şeyler, dişlerimizi fırçaladık. Ama bunların hepsini yaparken çok kısıtlı bir su miktarıyla yaptığımız için bütün konfor alanımızdan çıkmış olduk. Daha sonra gün içinde devam ettik. Lavabo ihtiyaçlarımızı karşılarken zorlandık. Duş alma ihtiyaçlarımızı karşılarken zorlandık. En zoru da akşam yemeği oldu aslında. Akşam yemeğini hazırlarken veya yemek yedikten sonra ki bulaşık derdi. Bütün aslında suyuna kadar önemli olduğunu bize çok fazla bir şekilde vurguladı.” ifadesini kullandı.